OCD คืออะไร เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ คิดวนซ้ำ ใช่ OCD ไหม? | Mahajitnakhon
(https://static.wixstatic.com/media/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png/v1/fill/w_577,h_577,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png)
"เช็กประตูแล้ว แม้กระนั้นเพราะเหตุใดต้องกลับไปเช็กอีก?"
"ล้างมือไปแล้ว แม้กระนั้นยังมีความคิดว่าสะอาดน้อยเกินไป"
"เรื่องบางเรื่องเกิดขึ้นในหัวบ่อยๆในขณะที่ไม่ต้องการที่จะอยากคิด"
ความประพฤติปฏิบัติหรือความนึกคิดเหล่านี้เป็นสิ่งที่ผู้คนจำนวนมากอาจเคยพบในชีวิตประจำวัน ก็เลยส่งผลให้เกิดคำถามว่า เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ หรือคิดวนซ้ำแบบไหนถึงเรียกว่า OCD?
OCD หรือ Obsessive-Compulsive Disorder เป็นภาวการณ์ทางสุขภาพทางจิตที่เกี่ยวกับความคิด ความรู้สึก หรือภาพในใจที่เกิดขึ้นซ้ำๆและไม่ต้องการที่จะให้เกิด รวมทั้งความประพฤติหรือการกระทำบางอย่างที่รู้สึกว่าจำเป็นต้องทำซ้ำเพื่อลดความวิตกกังวลหรือความรู้สึกหนักใจ
การชอบความสะอาด การตรวจสอบหลายครั้ง หรือการคิดเรื่องเดิมบ่อยๆมิได้หมายความว่าเป็น OCD เสมอนะ
การวัด OCD จะต้องไตร่ตรองหลายส่วนประกอบ อีกทั้งรูปแบบของความคิดรวมทั้งความประพฤติปฏิบัติ ช่วงเวลา ความทุกข์ทรมานที่เกิดขึ้น รวมทั้งผลกระทบต่อการใช้ชีวิต ด้วยเหตุผลดังกล่าวบทความนี้จึงไม่ได้มีเป้าหมายให้นักอ่านนำอาการไปประเมินหรือวินิจฉัยตัวเองว่าเป็น OCD แต่อยากได้ช่วยให้เข้าใจภาวการณ์นี้เยอะขึ้น แล้วก็ทราบว่าเมื่อไหร่ควรจะอ้อนวอนจากผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ
Obsessions เป็นยังไง?
Obsessions เป็นความคิด ภาพในใจ หรือแรงผลักดันที่เกิดขึ้นซ้ำๆและก็ยากที่จะควบคุม หากแม้เจ้าตัวอาจไม่อยากที่จะให้เกิดไอเดียพวกนั้นก็ตาม
ดังเช่น
- กลุ้มอกกลุ้มใจว่าตัวเองอาจจะก่อให้บุคคลอื่นเป็นอันตราย
- กลัวการแปดเปื้อนหรือเชื้อโรค
- สงสัยซ้ำๆว่าตนเองทำอะไรบางอย่างไม่ถูกไหม
- มีความคิดหรือภาพที่ไม่อยากเกิดขึ้นในหัว
- ต้องการที่จะให้บางสิ่งบางอย่างอยู่ในต้นแบบที่ "ถูกต้อง" หรือสมบูรณ์แบบ
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg/v1/fill/w_617,h_411,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg)
ความคิดพวกนี้อาจส่งผลให้เกิดความหนักใจ ความกลัว ความรู้สึกตัวว่าตัวเองผิด หรือความหนักใจอย่างมาก
Compulsions คืออะไร?
Compulsions เป็นการกระทำหรือพฤติกรรมทางจิตใจที่บุคคลมีความรู้สึกว่าจำต้องทำใหม่ ที่จะตอบสนองต่อความคิดหรือความรู้สึกบางสิ่ง หรือเพื่อป้องกันไม่ให้สิ่งที่กลัวเกิดขึ้น
Compulsion ไม่มีความจำเป็นที่ต้องเป็นการกระทำที่ผู้อื่นแลเห็นเสมอ บางคนอาจมี Mental Compulsions หรือกระบวนการทำบางสิ่งบ่อยๆข้างในความนึกคิด ได้แก่ ท่องคำในใจ นับ หรือทบทวนความทรงจำซ้ำๆ
OCD มิได้ซึ่งก็คือเพียง "เป็นคนชอบความสะอาด" หรือ "เป็นคนคิดมาก" อาการ OCD แต่ว่าเป็นรูปแบบของความนึกคิดและความประพฤติที่สามารถนำไปสู่ความทุกข์ใจและก็รบกวนชีวิตได้อย่างเป็นจริงเป็นจัง
อาการหรือสัญญาณที่ควรสังเกต
OCD สามารถแสดงออกได้หลายรูปแบบ แล้วก็แต่ละคนอาจมีเนื้อหาของความนึกคิดหรือความประพฤติปฏิบัติที่แตกต่างกัน
ความคิดหรือความรู้สึกไม่ค่อยสบายใจที่เกิดซ้ำ
บางคนอาจมีความนึกคิดที่เข้ามาในหัวซ้ำๆแม้ว่าจะพยายามหยุดคิด แต่ก็กลับมาอีกความคิดพวกนี้บางทีอาจเป็นเรื่องที่เจ้าตัวไม่ได้อยากต้องการคิด แล้วก็บางครั้งบางคราวอาจขัดกับความเลื่อมใสหรือค่านิยมของตน ก็เลยทำให้รู้สึกกลัว รังเกียจ รู้สึกผิด หรือเปล่าบันเทิงใจ
ไม่ว่าจะมีความคิดใดก็ตามผุดขึ้นมา มิได้แปลว่าเราอยากทำสิ่งนั้นจริงๆ
เนื่องจากมันเป็นเพียงแต่ความนึกคิด และพวกเราสามารถเลือกได้ว่าต้องการจะลงมือทำไหม
ดูแลตัวเองพื้นฐานเมื่อมีความคิดหรือพฤติกรรมซ้ำๆ
การดูแลตัวเองสามารถเป็นส่วนใดส่วนหนึ่งของการรับมือ แต่ไม่สมควรใช้แทนการประมาณหรือการรักษาจากผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ OCD คืออะไร โดยยิ่งไปกว่านั้นเมื่ออาการเริ่มรบกวนชีวิต
สิ่งที่บางทีอาจช่วยได้ในเบื้องต้นคือการสังเกตตัวเองโดย โดยทดลองบันทึกสิ่งต่างๆดังต่อไปนี้
"ความนึกคิดหรือความรู้สึกอะไรเกิดขึ้น?"
"เวลานี้ฉันทำอะไรเพื่อให้ตนเองรู้สึกดีขึ้น?"
"พฤติกรรมนั้นช่วยได้เพียงชั่วคราวไหม?"
ข้อมูลเหล่านี้สามารถใช้ประโยชน์สำหรับการเสวนา โรคย้ำคิดย้ำทำ หารืออาการกับผู้เชี่ยวชาญได้ รวมทั้งช่วยให้มองเห็นรูปแบบของปัญหา ยิ่งกว่านั้น การนอนให้พอเพียง รับประทานอาหารอย่างสม่ำเสมอ ออกกำลังกายตามสมควร รวมทั้งจัดเวลาพัก ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาสุขภาพโดยรวม แม้สิ่งกลุ่มนี้จะมิได้ทำให้ OCD หายไปโดยตรงก็ตาม
⚠️อย่าคาดเดาด้วยการค้นหาอาการบนอินเทอร์เน็ต เช็กข้อสอบบ่อยๆหรือถามคนรอบตัวเพื่อให้มั่นอกมั่นใจ เนื่องจากว่าในบางบุคคลความประพฤติปฏิบัติสืบหาความเชื่อมั่นซ้ำๆอาจแปลงเป็นส่วนหนึ่งของวงจรความกลุ้มใจได้
สิ่งสำคัญกว่าการนับปริมาณครั้ง เป็นการทำความเข้าใจว่าเกิดความคิดหรือความรู้สึกอะไรขึ้น มีความประพฤติอะไรตามมา พฤติกรรมนั้นมีหน้าที่ยังไง รวมทั้งทั้งหมดกำลังสร้างความทุกข์ใจหรือก่อกวนชีวิตแค่ไหน
หากคุณรู้สึกว่าความนึกคิดหรือการกระทำต่างๆดังที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้นเหล่านี้เริ่มควบคุมชีวิต ใช้เวลามากขึ้นเรื่อยๆ หรือทำให้ต้องเลี่ยงสิ่งต่างๆการ นัดพบเสวนากับผู้ชำนาญ บำบัด OCD (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd) ด้านสุขภาพจิต จะช่วยทำให้ได้รับการประเมินอย่างเป็นระบบ แล้วก็สามารถด้วยกันคิดแผนจัดแจงแล้วก็รับมือที่เหมาะสมกับคุณได้
⚠️ ถ้าหากยังไม่มั่นใจในอาการที่เป็นอยู่ ควรจะทำนัดพบขอคำแนะนำผู้ที่มีความชำนาญ เพื่อได้รับคำแนะนำเเละกรรมวิธีการรับมืออย่างเหมาะควร
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg/v1/fill/w_585,h_390,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg)
คลิ๊กอ่านรายละเอียด อาการ OCD ได้จาก >> https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd)