ปรึกษานักจิตวิทยา OCD (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd) เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ คิดวนซ้ำ ใช่ OCD ไหม? | Mahajitnakhon
(https://static.wixstatic.com/media/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png/v1/fill/w_577,h_577,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png)
"เช็กประตูแล้ว แต่ว่าทำไมจำต้องกลับไปเช็กอีก?"
"ล้างมือไปแล้ว แต่ยังมีความรู้สึกว่าสะอาดไม่เพียงพอ"
"เรื่องบางเรื่องเกิดขึ้นในหัวซ้ำๆทั้งๆที่ไม่ต้องการคิด"
พฤติกรรมหรือความคิดพวกนี้เป็นสิ่งที่คนจำนวนไม่น้อยบางทีอาจเคยเจอในชีวิตประจำวัน ก็เลยก่อให้เกิดคำถามว่า เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ หรือคิดวนซ้ำแบบไหนถึงเรียกว่า OCD?
OCD หรือ Obsessive-Compulsive Disorder เป็นภาวะทางสุขภาพด้านจิตที่เกี่ยวพันกับความคิด ความรู้สึก หรือภาพในใจที่เกิดขึ้นบ่อยๆและไม่อยากที่จะให้กำเนิด รวมถึงความประพฤติปฏิบัติหรือพฤติกรรมบางอย่างที่มีความรู้สึกว่าจะต้องทำอีกครั้งเพื่อลดความรู้สึกวิตกกังวลหรือความรู้สึกกลุ้มอกกลุ้มใจ
การถูกใจความสะอาด การสำรวจหลายคราว หรือการคิดเรื่องเดิมเป็นประจำไม่ได้แปลว่าเป็น OCD เสมอนะ
การวัด OCD จำเป็นจะต้องพินิจพิเคราะห์หลายองค์ประกอบ ทั้งรูปแบบของความคิดและก็ความประพฤติ ระยะเวลา ความทุกข์ใจที่เกิดขึ้น และผลกระทบต่อการใช้ชีวิต ด้วยเหตุผลดังกล่าวบทความนี้จึงมิได้มีเป้าหมายให้นักอ่านนำอาการไปประเมินหรือตัดสินตัวเองว่าเป็น OCD แม้กระนั้นอยากได้ช่วยให้เข้าใจภาวะนี้มากเพิ่มขึ้น รวมทั้งทราบว่าเมื่อไรควรขอความช่วยเหลือจากผู้ที่มีความชำนาญ
Obsessions คืออะไร?
Obsessions คือความนึกคิด ภาพในใจ หรือแรงผลักดันที่เกิดขึ้นซ้ำๆและก็ยากที่จะควบคุม ถึงแม้เจ้าตัวอาจไม่ต้องการให้เกิดไอเดียพวกนั้นก็ตาม
ดังเช่นว่า
- วิตกกังวลว่าตนเองอาจจะก่อให้บุคคลอื่นมีอันตราย
- กลัวการปนเปื้อนหรือเชื้อโรค
- สงสัยซ้ำๆว่าตนเองทำอะไรบางอย่างไม่ถูกหรือไม่
- มีความคิดหรือภาพที่ไม่ได้อยากต้องการเกิดขึ้นในหัว
- ต้องการที่จะให้อะไรบางอย่างอยู่ในแบบอย่างที่ "ถูก" หรือสมบูรณ์แบบ
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg/v1/fill/w_617,h_411,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg)
ความนึกคิดเหล่านี้อาจจะทำให้กำเนิดความรู้สึกวิตกกังวล ความกลัว ความรู้สึกผิด หรือความไม่ค่อยสบายใจเป็นอย่างมาก
Compulsions คืออะไร?
Compulsions เป็นความประพฤติหรือพฤติกรรมด้านจิตที่บุคคลมีความรู้สึกว่าจำเป็นต้องทำซ้ำ เพื่อตอบสนองต่อความคิดหรือความรู้สึกบางสิ่งบางอย่าง หรือเพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้สิ่งที่กลัวเกิดขึ้น
Compulsion ไม่มีความจำเป็นที่จะต้องเป็นความประพฤติปฏิบัติที่บุคคลอื่นมองเห็นเสมอไป บางคนอาจมี Mental Compulsions หรือการทำบางสิ่งบ่อยๆด้านในความคิด ได้แก่ ท่องคำในใจ นับ หรือทบทวนความทรงจำบ่อยๆ
OCD มิได้ซึ่งก็คือเพียง "เป็นคนถูกใจความสะอาด" หรือ "เป็นคนคิดมาก" บำบัด OCD แต่ว่าเป็นรูปแบบของความคิดและก็พฤติกรรมซึ่งสามารถนำมาซึ่งความทุกข์ทรมานแล้วก็รบกวนชีวิตได้อย่างมีนัยสำคัญ
อาการหรือสัญญาณที่ควรสังเกต
OCD สามารถแสดงออกได้หลายแบบอย่าง และก็แต่ละคนอาจมีเนื้อหาของความคิดหรือความประพฤติที่แตกต่าง
ความนึกคิดหรือความกลุ้มอกกลุ้มใจที่เกิดซ้ำ
บางคนอาจมีความนึกคิดที่เข้ามาในหัวบ่อยๆแม้ว่าจะอุตสาหะหยุดคิด แต่ก็กลับมาอีกความนึกคิดกลุ่มนี้อาจเป็นเรื่องที่เจ้าตัวไม่อยากคิด แล้วก็บางโอกาสบางทีอาจขัดกับความเชื่อหรือค่านิยมของตนเอง ก็เลยทำให้มีความรู้สึกกลัว เกลียดชัง รู้สึกไม่ถูก ไหมเพลิดเพลินใจ
ไม่ว่าจะมีความคิดใดก็ตามผุดขึ้นมา มิได้แสดงว่าเราอยากได้ทำสิ่งนั้นจริงๆ
เนื่องจากว่ามันเป็นเพียงความนึกคิด และพวกเราสามารถเลือกได้ว่าอยากจะลงมือทำหรือไม่
ดูแลตนเองเบื้องต้นเมื่อมีความคิดหรือความประพฤติปฏิบัติบ่อยๆ
การดูแลตนเองสามารถเป็นส่วนหนึ่งส่วนใดของการรับมือ แต่ไม่สมควรใช้แทนการคาดการณ์หรือการดูแลและรักษาจากผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ OCD คืออะไร โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่ออาการเริ่มรบกวนชีวิต
สิ่งที่บางทีอาจช่วยได้ในเบื้องต้นคือการสังเกตตัวเองโดย โดยทดลองบันทึกสิ่งต่างๆดังต่อไปนี้
"ความคิดหรือความรู้สึกอะไรเกิดขึ้น?"
"ในช่วงเวลานั้นฉันทำอะไรเพื่อตนเองรู้สึกดีขึ้น?"
"ความประพฤตินั้นช่วยได้เพียงชั่วคราวหรือไม่?"
ข้อมูลกลุ่มนี้สามารถใช้ประโยชน์สำหรับในการพูดคุย โรคย้ำคิดย้ำทำ หารืออาการกับผู้ชำนาญได้ และช่วยทำให้เห็นรูปแบบของปัญหา ยิ่งกว่านั้น การนอนให้เพียงพอ ทานอาหารอย่างสม่ำเสมอ บริหารร่างกายตามความเหมาะสม และก็จัดเวลาพัก ล้วนเป็นส่วนใดส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาพโดยรวม หากแม้สิ่งพวกนี้จะมิได้ทำให้ OCD หายไปโดยตรงก็ตาม
⚠️อย่าคาดการณ์ด้วยการค้นหาอาการบนอินเทอร์เน็ต เช็กแบบทดสอบซ้ำๆหรือถามคนรอบข้างเพื่อให้มั่นใจ ด้วยเหตุว่าในบางคนความประพฤติสืบหาความเชื่อมั่นและมั่นใจซ้ำๆอาจแปลงเป็นส่วนหนึ่งของวงจรความรู้สึกกังวลใจได้
สิ่งจำเป็นกว่าการนับปริมาณครั้ง คือวิธีการทำความเข้าใจว่าเกิดแนวคิดหรือความรู้สึกอะไรขึ้น มีพฤติกรรมอะไรตามมา การกระทำนั้นมีบทบาทยังไง รวมทั้งทั้งผองกำลังสร้างความทุกข์ใจหรือก่อกวนชีวิตแค่ไหน
ถ้าหากคุณมีความรู้สึกว่าความนึกคิดหรือการกระทำที่ถูกกล่าวมาแล้วเหล่านี้เริ่มควบคุมชีวิต ใช้เวลามากขึ้นเรื่อยๆ หรือทำให้ต้องเลี่ยงสิ่งต่างๆการ นัดหมายพูดคุยกับผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ โรคย้ำคิดย้ำทำ ด้านสุขภาพจิต จะช่วยทำให้ได้รับการประเมินอย่างเป็นระบบ รวมทั้งสามารถด้วยกันวางแผนจัดแจงและรับมือที่เหมาะสมกับคุณได้
⚠️ หากยังไม่แน่ใจในอาการที่เป็นอยู่ ควรจะทำนัดพบขอคำแนะนำผู้ที่มีความชำนาญ เพื่อได้รับข้อเสนอแนะเเละกระบวนการต่อกรอย่างเหมาะควร
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg/v1/fill/w_585,h_390,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg)
สอบถามและอ่านรายละเอียด OCD คืออะไร ได้ตามนี้ >> https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd)