โรควิตกกังวล อาการไม่สบายใจคืออะไร? สัญญาณที่พึงสังเกตและก็วิธีจัดการ |Mahajitnakhon
(https://static.wixstatic.com/media/e4f607_3a62cdfe471c48b68564a1f627c61902~mv2.png/v1/fill/w_740,h_740,al_c,q_90,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e4f607_3a62cdfe471c48b68564a1f627c61902~mv2.png)
ความวิตกเป็นการสนองตอบตามธรรมชาติซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้เมื่อพบเจอกับความไม่แน่นอน แรงกดดัน หรือเหตุการณ์ที่เราประเมินว่าอาจทำให้เป็นอันตราย ดังเช่น การสอบ การสัมภาษณ์งาน ปัญหาความสัมพันธ์ หรือการตัดสินใจประเด็นหลัก
ความรู้สึกหนักใจในระดับที่พอดีอาจช่วยให้พวกเราระมัดระวัง วางแผน แล้วก็เตรียมพร้อมต่อเหตุการณ์ได้ดีขึ้น อย่างไรก็แล้วแต่ หากความกลุ้มอกกลุ้มใจเกิดขึ้นบ่อย มีความร้ายแรง ควบคุมได้ยาก หรือเริ่มมีผลต่อการนอน การทำงาน การศึกษาเล่าเรียน ความสัมพันธ์ และการใช้ชีวิตประจำวัน อาการวิตกกังวล อาการดังที่กล่าวถึงมาแล้วบางทีอาจควรจะได้รับการคาดคะเนเพิ่มอีก
เนื้อหานี้อธิบายความหมายของ ความรู้สึกกังวล (Anxiety) อาการที่บางทีอาจพบ ความต่างระหว่างความรู้สึกไม่ค่อยสบายใจทั่วไปกับโรควิตกกังวล ตลอดจนวิธีดูแลเบื้องต้นและขณะที่ควรจะตรึกตรองขอความเห็นผู้ชำนาญ
ความรู้สึกกลุ้มใจ (Anxiety) คืออะไร?
ความวิตก คือ ภาวการณ์ของความหวาดกลัว ความรู้สึกวิตกกังวล หรือความรู้สึกไม่ค่อยสบายใจที่เกิดขึ้นเมื่อบุคคลคาดเดาว่าอาจมีเรื่องที่มีอันตราย ไม่แน่นอน หรือควบคุมได้ยาก
การมีความรู้สึกกลุ้มใจเป็นบางครั้งบางคราวไม่ได้หมายความว่าบุคคลนั้นมีโรควิตก
ผู้ที่มีความผิดธรรมดาในกรุ๊ปโรคตื่นตระหนกมักมีความหวาดกลัวหรือความรู้สึกไม่ค่อยสบายใจในระดับที่รุนแรงและก็มากจนเกินไป ควบคุมได้ยาก รวมทั้งอาจเกิดร่วมกับอาการทางความคิด ร่างกาย รวมทั้งความประพฤติ รวมถึงส่งผลต่อการใช้ชีวิตในครอบครัว สังคม การศึกษาเล่าเรียน หรือการทำงาน
อาการไม่สบายใจมีอะไรบ้าง?
อาการไม่สบายใจสามารถแสดงออกได้หลายด้าน รวมทั้งแต่ละบุคคลอาจมีต้นแบบอาการแตกแตกต่างกัน
อาการที่บางทีอาจพบ เป็นต้นว่า
- ด้านความคิดรวมทั้งอารมณ์: ไม่สบายใจเยอะเกินไป คิดวน คาดการณ์ผลลัพธ์ในทางลบ รู้สึกเคร่งเคลียด กระสับกระส่าย หงุดหงิด สมาธิลดลง หรือตกลงใจได้ยาก
- ด้านร่างกาย: ใจเต้นเร็วหรือใจสั่น เหงื่อไหลไคลย้อย สั่นเทิ้ม อ้วก ป่วยหนักท้อง กล้ามตึง รู้สึกอ่อนเพลียง่าย หรือนอนได้ยาก
- ด้านความประพฤติ: เลี่ยงเหตุการณ์ที่นำมาซึ่งความไม่ค่อยสบายใจ เลื่อนกิจกรรมอะไรบางอย่างออกไป หรือจำกัดการใช้ชีวิตเนื่องจากกลัวว่าจะเกิดเหตุการณ์ไม่ปรารถนา
อาการโรควิตกอาจรวมถึงปัญหาเรื่องสมาธิแล้วก็การตัดสินใจ ความรำคาญ ความเครียด ความกระสับกระส่าย ใจสั่น เหงื่อไหลไคลย้อย ตัวสั่น ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการนอน แล้วก็ความรู้สึกว่ากำลังจะได้รับอันตรายขึ้น
แม้กระนั้น อาการทางร่างกายบางชนิด ดังเช่นว่า ใจสั่น เจ็บหรือแน่นหน้าอก หายใจติดขัด หรือหน้ามืด อาจเกิดขึ้นเนื่องจากมูลเหตุทางร่างกายได้เช่นกัน หากมีลักษณะอาการร้ายแรง ฉับพลัน หรือไม่สามารถกำหนดปัจจัยได้ ควรเข้ารับการวัดด้านการแพทย์
ความรู้สึกไม่สบายใจทั่วไปกับโรคตื่นตระหนกต่างกันอย่างไร?
(https://static.wixstatic.com/media/nsplsh_610559868e594d2fb1cda6e3897ad439~mv2.jpg/v1/fill/w_740,h_416,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/nsplsh_610559868e594d2fb1cda6e3897ad439~mv2.jpg)
ความรู้สึกกังวลใจทั่วๆไปมักเกิดขึ้นสโมสรกับเรื่องหรือปัญหาที่มีต้นเหตุชัดแจ้ง ปรึกษานักจิตวิทยา วิตกกังวล เช่น ความกดดันจากงาน การสอบ ปัญหาที่เกิดขึ้นกับการเงิน หรือการเปลี่ยนแปลงในชีวิต รวมทั้งมักลดลงเมื่อสถานการณ์คลี่คลาย
ในทางตรงกันข้าม โรควิตกกังวลมีลักษณะของความหวาดกลัวหรือความกลุ้มอกกลุ้มใจที่มากเกินไป ควบคุมได้ยาก และเกิดขึ้นตลอดจนกระทั่งนำมาซึ่งความทุกข์ใจหรือกระทบต่อการดำนงชีพอย่างเป็นจริงเป็นจัง
โรควิตกกังวลมิได้มีเพียงแต่แบบเดียว แต่ว่ามีหลายภาวะ ดังเช่น
Generalized Anxiety Disorder ซึ่งมีลักษณะกังวลมากเกี่ยวกับหลายเรื่องในชีวิตประจำวัน, Panic Disorder ซึ่งเกี่ยวข้องกับ Panic Attack และก็ความหวาดกลัวว่าจะเกิดอาการซ้ำ, Social Anxiety Disorder ซึ่งเกี่ยวข้องกับความหวาดกลัวหรือวิตกกังวลอย่างยิ่งในเหตุการณ์ทางสังคม โรควิตกกังวล รวมทั้ง Specific Phobia ซึ่งเป็นความกลัวอย่างยิ่งต่อสิ่งหรือสถานการณ์บางประเภท
การมีลักษณะอาการบางข้อก็เลยไม่พอสำหรับการวินิจฉัยโรค และควรจะไตร่ตรองจากภาพรวมของอาการร่วมกับการคาดคะเนโดยผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ
อะไรเป็นปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความรู้สึกกังวล?
ความไม่สบายใจมิได้มีสาเหตุจากสาเหตุเพียงแค่ด้านเดียว
ต้นสายปลายเหตุที่เกี่ยวข้องอาจมีความเคร่งเครียดจากการทำงานหรือการศึกษาเล่าเรียน ปัญหาความเชื่อมโยง ปัญหาที่เกิดขึ้นทางการคลัง การเปลี่ยนแปลงสำคัญในชีวิต ประสบการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจ การสูญเสีย ต้นสายปลายเหตุทางบุคลิกภาพ สุขภาพร่างกาย การนอน และต้นเหตุทางชีวภาพ
โรคตื่นตระหนกมีเหตุมาจากความสัมพันธ์ที่สลับซับซ้อนของต้นสายปลายเหตุทางสังคม จิตใจ และชีวภาพ และผู้ที่เคยผ่านประสบการณ์ที่ทุกข์ยาก ตัวอย่างเช่น การเช็ดกรังควาน การสูญเสียอย่างหนัก หรือสถานะการณ์ไม่พึงประสงค์ อาจมีการเสี่ยงมากขึ้น
เพราะเหตุนี้ การมองว่าความวิตกกังวลเกิดขึ้นได้เพราะมีสาเหตุเนื่องมาจากการคิดมากมายเพียงอย่างเดียวจึงไม่สามารถที่จะชี้แจงสภาวะดังที่กล่าวถึงแล้วได้อย่างครบถ้วน
ความหนักใจแบบไหนที่ควรจะเริ่มขอร้อง?
การพินิจพิเคราะห์ว่าความวิตกกังวลส่งผลต่อการดำรงชีวิตมากมายเท่าใด บำบัดความวิตกกังวล (https://www.mahajitnakhon.com/post/anxiety) ควรจะพิจารณาปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเมื่อความรู้สึกกังวลใจมีลักษณะตลอด ควบคุมได้ยาก หรือเริ่มส่งผลต่อการนอน การศึกษา การทำงาน ความสัมพันธ์ การเข้าสังคม หรือความรู้ความเข้าใจสำหรับในการทำกิจกรรมตามเดิม
อีกสัญญาณหนึ่งเป็นการเริ่มเลี่ยงสถานการณ์ต่างๆมากเพิ่มขึ้นด้วยเหตุว่าความกลัวหรือความกลุ้มใจ อาทิเช่น หลีกเลี่ยงการเดินทาง การพบปะผู้คน การเข้าร่วมสัมมนา หรือเหตุการณ์ที่เคยสามารถทำเป็นตามปกติ
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_85b9535662e74b4f920cd11dd49c405d~mv2.jpg/v1/fill/w_740,h_493,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_85b9535662e74b4f920cd11dd49c405d~mv2.jpg)
การหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่กระตุ้นความไม่ค่อยสบายใจเป็นรูปแบบที่เจอได้ในโรควิตก แล้วก็อาการบางทีอาจส่งผลต่อการดำนงชีพในหลายด้าน
รายละเอียดด้านใน https://www.mahajitnakhon.com/post/anxiety (https://www.mahajitnakhon.com/post/anxiety)