อาการวิตกกังวล อาการวิตกกังวลเป็นยังไง? สัญญาณที่พึงสังเกตและแนวทางต่อกร |Mahajitnakhon
(https://static.wixstatic.com/media/e4f607_3a62cdfe471c48b68564a1f627c61902~mv2.png/v1/fill/w_740,h_740,al_c,q_90,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e4f607_3a62cdfe471c48b68564a1f627c61902~mv2.png)
ความรู้สึกวิตกกังวลเป็นการสนองตอบตามธรรมชาติที่สามารถเกิดขึ้นได้เมื่อเผชิญกับความไม่แน่นอน ความกดดัน หรือเหตุการณ์ที่พวกเราประเมินว่าอาจก่อให้เกิดอันตราย ได้แก่ การสอบ การสัมภาษณ์งาน ปัญหาความข้องเกี่ยว หรือการตัดสินใจเรื่องจำเป็น
ความรู้สึกไม่ค่อยสบายใจในระดับที่เหมาะสมบางทีอาจช่วยให้พวกเรารอบคอบ คิดแผน รวมทั้งเตรียมความพร้อมต่อเหตุการณ์เจริญขึ้น อย่างไรก็แล้วแต่ ถ้าเกิดความรู้สึกหนักใจเกิดขึ้นบ่อยมาก มีความร้ายแรง ควบคุมได้ยาก หรือเริ่มส่งผลต่อการนอน การทำงาน การศึกษาเล่าเรียน ความเชื่อมโยง และการใช้ชีวิตประจำวัน อาการวิตกกังวล อาการดังที่ได้กล่าวผ่านมาแล้วอาจควรได้รับการคาดคะเนเพิ่มเติม
เนื้อหานี้ชี้แจงความหมายของ ความรู้สึกกังวลใจ (Anxiety) อาการที่อาจพบ ความแตกต่างระหว่างความกลุ้มใจทั่วไปกับโรควิตกกังวล ตลอดจนวิธีในการดูแลเบื้องต้นรวมทั้งขณะที่ควรจะไตร่ตรองขอความเห็นผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ
ความกลุ้มอกกลุ้มใจ (Anxiety) เป็นยังไง?
ความรู้สึกกังวลใจ คือ ภาวะของความหวาดกลัว ความวิตกกังวล หรือความรู้สึกกังวลที่เกิดขึ้นเมื่อบุคคลเดาว่าอาจมีเหตุที่ทำให้เป็นอันตราย ไม่แน่นอน หรือควบคุมได้ยาก
การมีความไม่สบายใจเป็นครั้งเป็นคราวมิได้หมายความว่าบุคคลนั้นมีโรคกังวล
ผู้ที่มีความผิดปกติในกลุ่มโรคกังวลมักมีความกลัวหรือความไม่ค่อยสบายใจในระดับที่รุนแรงและมากจนเกินไป ควบคุมได้ยาก และบางทีอาจกำเนิดร่วมกับอาการทางความคิด ร่างกาย และความประพฤติ รวมทั้งส่งผลต่อการใช้ชีวิตในครอบครัว สังคม การเรียน หรือการทำงาน
อาการตื่นตระหนกมีอะไรบ้าง?
อาการกังวลสามารถแสดงออกได้หลายด้าน และแต่ละบุคคลอาจมีแบบอาการแตกแตกต่าง
อาการที่บางทีอาจเจอ ดังเช่น
- ด้านความนึกคิดแล้วก็อารมณ์: ไม่ค่อยสบายใจเยอะเกินไป คิดวน คาดคะเนผลในทางลบ รู้สึกตึงเครียด กระสับกระส่าย อารมณ์เสีย สมาธิลดลง หรือตัดสินใจได้ยาก
- ด้านร่างกาย: ใจเต้นเร็วหรือใจสั่น เหงื่อออก ตัวสั่น อาเจียน เจ็บป่วยท้อง กล้ามตึง รู้สึกอ่อนเพลียง่าย หรือนอนหลับได้ยาก
- ด้านการกระทำ: หลบหลีกเหตุการณ์ที่กระตุ้นแล้วส่งผลให้มีการเกิดความกังวลใจ เลื่อนกิจกรรมบางสิ่งบางอย่างออกไป หรือจำกัดการใช้ชีวิตเนื่องจากกลัวว่าจะเกิดเหตุการณ์ไม่ประสงค์
อาการของโรคตื่นตระหนกอาจรวมถึงปัญหาด้านสมาธิและการตัดสินใจ ความรำคาญ ความตึงเครียด ความกระวนกระวาย ใจสั่น เหงื่อไหล ตัวสั่น ปัญหาเรื่องการนอน แล้วก็ความรู้สึกว่ากำลังจะเป็นอันตรายขึ้น
แม้กระนั้น อาการทางร่างกายบางจำพวก อาทิเช่น ใจสั่น เจ็บหรือแน่นหน้าอก หายใจลำบาก หรือหน้ามืด อาจเกิดจากมูลเหตุทางร่างกายได้เช่นเดียวกัน ถ้าหากมีลักษณะร้ายแรง ทันควัน หรือเปล่าสามารถระบุมูลเหตุได้ ควรจะเข้ารับการคาดคะเนทางด้านการแพทย์
ความรู้สึกกังวลใจทั่วๆไปกับโรคไม่สบายใจไม่เหมือนกันยังไง?
(https://static.wixstatic.com/media/nsplsh_610559868e594d2fb1cda6e3897ad439~mv2.jpg/v1/fill/w_740,h_416,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/nsplsh_610559868e594d2fb1cda6e3897ad439~mv2.jpg)
ความรู้สึกกังวลใจทั่วๆไปมักเกิดขึ้นสโมสรกับสถานะการณ์หรือปัญหาที่มีต้นเหตุแจ่มกระจ่าง ปรึกษานักจิตวิทยา วิตกกังวล (https://www.mahajitnakhon.com/post/anxiety) อาทิเช่น แรงกดดันจากงาน การสอบ ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการเงิน หรือการเปลี่ยนแปลงในชีวิต และก็มักลดลงเมื่อสถานการณ์คลี่คลาย
ในทางกลับกัน โรคกังวลมีลักษณะของความกลัวหรือความรู้สึกไม่ค่อยสบายใจที่มากเกินไป ควบคุมได้ยาก และเกิดขึ้นต่อเนื่องกระทั่งนำมาซึ่งความทุกข์ใจหรือกระทบต่อการดำนงชีพอย่างมีนัยสำคัญ
โรคตื่นตระหนกมิได้มีเพียงแค่ต้นแบบเดียว แม้กระนั้นมีหลายภาวะ อาทิเช่น
Generalized Anxiety Disorder ซึ่งมีลักษณะกังวลมากมายเกี่ยวกับหลายเรื่องในชีวิตประจำวัน, Panic Disorder ซึ่งเกี่ยวเนื่องกับ Panic Attack และก็ความหวาดกลัวว่าจะเกิดอาการซ้ำ, Social Anxiety Disorder ซึ่งเกี่ยวเนื่องกับความหวาดกลัวหรือวิตกอย่างมากในเหตุการณ์ด้านสังคม บำบัดความวิตกกังวล และก็ Specific Phobia ซึ่งเป็นความกลัวเป็นอย่างมากต่อสิ่งหรือสถานการณ์บางจำพวก
การมีลักษณะอาการบางข้อจึงน้อยเกินไปสำหรับการวินิจฉัยโรค และควรพิจารณาจากภาพรวมของอาการร่วมกับการคาดการณ์โดยผู้ที่มีความชำนาญ
อะไรเป็นปัจจัยที่เกี่ยวพันกับความกังวลใจ?
ความวิตกกังวลมิได้มีเหตุมาจากสาเหตุเพียงด้านเดียว
เหตุที่เกี่ยวเนื่องอาจมีความตึงเครียดจากการทำงานหรือการศึกษาเล่าเรียน ปัญหาความเกี่ยวข้อง ปัญหาที่เกิดขึ้นทางการคลัง ความเคลื่อนไหวสำคัญในชีวิต ประสบการณ์ที่กระทบจิตใจ การสูญเสีย ต้นสายปลายเหตุทางลักษณะท่าทาง สุขภาพทางกาย การนอน รวมทั้งต้นเหตุทางชีวภาพ
โรคตื่นตระหนกเกิดขึ้นได้เพราะมีสาเหตุเนื่องมาจากความสัมพันธ์ที่สลับซับซ้อนของต้นเหตุด้านสังคม จิตใจ แล้วก็ชีวภาพ แล้วก็ผู้ที่เคยผ่านประสบการณ์ที่เหนื่อยยาก ดังเช่นว่า การถูกรังควาน การสูญเสียอย่างหนัก หรือเรื่องไม่พึงปรารถนา อาจมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น
ด้วยเหตุผลดังกล่าว การมองว่าความกังวลเกิดขึ้นได้เนื่องมาจากการคิดมากมายเพียงอย่างเดียวก็เลยไม่สามารถที่จะอธิบายสภาวะดังที่กล่าวถึงมาแล้วได้อย่างครบถ้วน
ความไม่สบายใจแบบไหนที่ควรจะเริ่มขอความช่วยเหลือ?
การไตร่ตรองว่าความกังวลส่งผลต่อการดำนงชีพมากมายเท่าใด โรควิตกกังวล ควรพินิจพิเคราะห์หารือผู้ชำนาญเมื่อความกังวลใจมีลักษณะสม่ำเสมอ ควบคุมได้ยาก หรือเริ่มส่งผลต่อการนอน การเรียน การทำงาน ความสัมพันธ์ การเข้าสังคม หรือความสามารถสำหรับเพื่อการทำกิจกรรมตามเดิม
อีกสัญญาณหนึ่งเป็นการเริ่มเลี่ยงสถานการณ์ต่างๆมากยิ่งขึ้นด้วยเหตุว่าความหวาดกลัวหรือความกลุ้มใจ เช่น เลี่ยงการเดินทาง การพบปะผู้คน การเข้าร่วมสัมมนา หรือสถานการณ์ที่เคยสามารถทำได้ตามปกติ
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_85b9535662e74b4f920cd11dd49c405d~mv2.jpg/v1/fill/w_740,h_493,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_85b9535662e74b4f920cd11dd49c405d~mv2.jpg)
การหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่กระตุ้นความรู้สึกกังวลใจเป็นต้นแบบที่พบได้ในโรควิตกกังวล แล้วก็อาการบางทีอาจมีผลต่อการดำเนินชีวิตในหลายด้าน
รายละเอียดด้านใน https://www.mahajitnakhon.com/post/anxiety (https://www.mahajitnakhon.com/post/anxiety)