โรคย้ำคิดย้ำทำ เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ คิดวนซ้ำ ใช่ OCD ไหม? | Mahajitnakhon
(https://static.wixstatic.com/media/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png/v1/fill/w_577,h_577,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png)
"เช็กประตูแล้ว แต่ว่าเพราะเหตุไรจะต้องกลับไปเช็กอีก?"
"ล้างมือไปแล้ว แม้กระนั้นยังรู้สึกว่าสะอาดไม่เพียงพอ"
"เรื่องบางเรื่องเกิดขึ้นในหัวซ้ำๆในขณะที่ไม่ต้องการคิด"
การกระทำหรือความนึกคิดกลุ่มนี้เป็นสิ่งที่หลายคนบางทีอาจเคยเจอในชีวิตประจำวัน จึงก่อให้เกิดปริศนาว่า เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ หรือคิดวนซ้ำแบบไหนถึงเรียกว่า OCD?
OCD หรือ Obsessive-Compulsive Disorder เป็นสภาวะทางสุขภาพจิตที่เกี่ยวพันกับความนึกคิด ความรู้สึก หรือภาพในใจที่เกิดขึ้นบ่อยๆและไม่ต้องการให้กำเนิด รวมทั้งการกระทำหรือความประพฤติปฏิบัติอะไรบางอย่างที่คิดว่าจำเป็นต้องทำอีกครั้งเพื่อลดความรู้สึกกลุ้มอกกลุ้มใจหรือความว้าวุ่นใจ
การถูกใจความสะอาด การสำรวจหลายหน หรือการคิดเรื่องเดิมบ่อยๆไม่ได้แปลว่าเป็น OCD เสมอไปนะ
การคาดคะเน OCD จะต้องพินิจหลายองค์ประกอบ อีกทั้งลักษณะของความคิดแล้วก็ความประพฤติปฏิบัติ ช่วงเวลา ความทุกข์ที่เกิดขึ้น แล้วก็ผลพวงต่อการใช้ชีวิต โดยเหตุนั้นบทความนี้ก็เลยไม่ได้มีจุดหมายให้คนอ่านนำอาการไปประเมินหรือวินิจฉัยตนเองว่าเป็น OCD แต่อยากช่วยให้รู้เรื่องสภาวะนี้เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ รวมทั้งรู้ดีว่าเมื่อใดควรจะขอร้องจากผู้ชำนาญ
Obsessions เป็นยังไง?
Obsessions เป็นความนึกคิด ภาพในใจ หรือแรงกระตุ้นที่เกิดขึ้นซ้ำๆแล้วก็ยากที่จะควบคุม หากแม้เจ้าตัวบางทีอาจไม่อยากให้เกิดความคิดพวกนั้นก็ตาม
ตัวอย่างเช่น
- วิตกกังวลว่าตนเองอาจจะเป็นผลให้คนอื่นได้รับอันตราย
- กลัวการแปดเปื้อนหรือเชื้อโรค
- สงสัยบ่อยๆว่าตัวเองทำบางสิ่งบางอย่างไม่ถูกหรือไม่
- มีความคิดหรือภาพที่ไม่ได้อยากเกิดขึ้นในหัว
- ต้องการให้บางสิ่งอยู่ในรูปแบบที่ "ถูก" หรือสมบูรณ์แบบ
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg/v1/fill/w_617,h_411,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg)
ความนึกคิดเหล่านี้อาจส่งผลให้กำเนิดความรู้สึกกลุ้มใจ ความหวาดกลัว ความรู้สึกผิด หรือความรู้สึกไม่ค่อยสบายใจอย่างมาก
Compulsions เป็นยังไง?
Compulsions เป็นความประพฤติปฏิบัติหรือพฤติกรรมด้านจิตที่บุคคลรู้สึกว่าจะต้องทำใหม่ ที่จะตอบสนองต่อความนึกคิดหรือความรู้สึกอะไรบางอย่าง หรือเพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้สิ่งที่กลัวเกิดขึ้น
Compulsion ไม่จำเป็นต้องเป็นความประพฤติที่ผู้อื่นมองเห็นเสมอไป บางบุคคลอาจมี Mental Compulsions หรือวิธีการทำบางอย่างบ่อยๆภายในความนึกคิด ตัวอย่างเช่น ท่องคำในใจ นับ หรือทบทวนความทรงจำซ้ำๆ
OCD ไม่ได้เป็นเพียงแต่ "เป็นคนชอบความสะอาด" หรือ "เป็นคนคิดมาก" อาการ OCD แม้กระนั้นเป็นลักษณะของความคิดและพฤติกรรมที่สามารถส่งผลให้เกิดความทุกข์รวมทั้งก่อกวนชีวิตได้อย่างเป็นจริงเป็นจัง
อาการหรือสัญญาณที่ควรสังเกต
OCD สามารถแสดงออกได้หลายรูปแบบ แล้วก็แต่ละคนอาจมีรายละเอียดของความนึกคิดหรือพฤติกรรมที่แตกต่าง
ความนึกคิดหรือความกังวลที่เกิดซ้ำ
บางบุคคลอาจมีความคิดที่เข้ามาในหัวบ่อยๆแม้จะอุตสาหะหยุดคิด แม้กระนั้นก็กลับมาอีกความคิดเหล่านี้บางทีอาจเกิดเรื่องที่เจ้าตัวไม่ได้อยากคิด แล้วก็ครั้งคราวอาจขัดกับความเลื่อมใสหรือค่าความนิยมของตัวเอง ก็เลยทำให้รู้สึกกลัว รังเกียจ รู้สึกไม่ถูก หรือไม่เพลิดเพลินใจ
ไม่ว่าจะมีความคิดใดก็ตามผุดขึ้นมา ไม่ได้มีความหมายว่าพวกเราปรารถนาทำสิ่งนั้นจริงๆ
ด้วยเหตุว่ามันเป็นเพียงความคิด และเราสามารถเลือกได้ว่าต้องการจะลงมือกระทำไหม
ดูแลตัวเองพื้นฐานเมื่อมีความคิดหรือการกระทำบ่อยๆ
การดูแลตนเองสามารถเป็นส่วนหนึ่งส่วนใดของการจัดการ แม้กระนั้นไม่ควรใช้แทนการประมาณหรือการดูแลและรักษาจากผู้ที่มีความชำนาญ บำบัด OCD โดยเฉพาะเมื่ออาการเริ่มก่อกวนชีวิต
สิ่งที่อาจช่วยได้ในพื้นฐานเป็นการสังเกตตนเองโดย โดยทดลองบันทึกสิ่งต่างๆดังต่อไปนี้
"ความคิดหรือความรู้สึกอะไรเกิดขึ้น?"
"เวลานี้ฉันทำอะไรเพื่อให้ตัวเองกระปรี้กระเปร่าขึ้น?"
"ความประพฤติปฏิบัตินั้นช่วยได้เพียงชั่วคราวหรือเปล่า?"
ข้อมูลกลุ่มนี้สามารถนำไปใช้สำหรับเพื่อการเสวนา บำบัด OCD ขอคำแนะนำอาการกับผู้ที่มีความชำนาญได้ และก็ช่วยทำให้มองเห็นรูปแบบของปัญหา ยิ่งไปกว่านี้ การนอนให้เพียงพอ ทานอาหารอย่างสม่ำเสมอ บริหารร่างกายตามความเหมาะสม รวมทั้งจัดเวลาพัก ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาพโดยรวม ถึงแม้สิ่งเหล่านี้จะไม่ได้ทำให้ OCD หายไปโดยตรงก็ตาม
⚠️อย่าคาดการณ์ด้วยการค้นหาอาการบนอินเทอร์เน็ต เช็กแบบทดสอบซ้ำๆหรือถามคนรอบตัวเพื่อมั่นใจ เพราะในบางคนพฤติกรรมค้นหาความเชื่อมั่นและมั่นใจบ่อยๆอาจกลายเป็นส่วนหนึ่งส่วนใดของวงจรความกลุ้มใจได้
สิ่งสำคัญกว่าการนับปริมาณครั้ง เป็นวิธีการทำความเข้าใจว่าเกิดแนวคิดหรือความรู้สึกอะไรขึ้น มีความประพฤติอะไรตามมา พฤติกรรมนั้นมีบทบาทเช่นไร และก็ทั้งหมดกำลังสร้างความทุกข์ทรมานหรือก่อกวนชีวิตแค่ไหน
ถ้าหากคุณมีความรู้สึกว่าความนึกคิดหรือการกระทำต่างๆดังที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้นเหล่านี้เริ่มควบคุมชีวิต ใช้เวลามากขึ้นเรื่อยๆ หรือทำให้จะต้องหลบหลีกสิ่งต่างๆการ นัดเสวนากับผู้ที่มีความชำนาญ ปรึกษานักจิตวิทยา OCD (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd) ด้านของสุขภาพจิต จะช่วยให้ได้รับการคาดการณ์อย่างเป็นระบบ และก็สามารถร่วมกันคิดแผนจัดแจงรวมทั้งต่อกรที่เหมาะสมกับคุณได้
⚠️ ถ้าเกิดไม่มั่นใจในอาการที่เป็นอยู่ ควรจะทำนัดแนะปรึกษาผู้ชำนาญ เพื่อได้รับคำเสนอแนะเเละกรรมวิธีการรับมืออย่างเหมาะสม
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg/v1/fill/w_585,h_390,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg)
เข้าไปอ่านรายละเอียด ปรึกษานักจิตวิทยา OCD ได้ที่ >> https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd)