อาการวิตกกังวล อาการกังวลเป็นอย่างไร? สัญญาณที่พึงสังเกตและแนวทางจัดการ |Mahajitnakhon
(https://static.wixstatic.com/media/e4f607_3a62cdfe471c48b68564a1f627c61902~mv2.png/v1/fill/w_740,h_740,al_c,q_90,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e4f607_3a62cdfe471c48b68564a1f627c61902~mv2.png)
ความรู้สึกกังวลเป็นการสนองตอบตามธรรมชาติซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้เมื่อเผชิญกับความไม่เที่ยง แรงกดดัน หรือสถานการณ์ที่พวกเราประเมินว่าบางทีอาจทำให้เป็นอันตราย อาทิเช่น การสอบ การสัมภาษณ์งาน ปัญหาความเกี่ยวข้อง หรือการตัดสินใจหัวข้อหลัก
ความรู้สึกหนักใจในระดับที่เหมาะสมบางทีอาจช่วยทำให้เราระแวดระวัง วางแผน รวมทั้งเตรียมการต่อเหตุการณ์ได้ดีขึ้น แต่ ถ้าเกิดความไม่สาบายใจเกิดขึ้นบ่อยครั้ง มีความร้ายแรง ควบคุมได้ยาก หรือเริ่มส่งผลต่อการนอน การทำงาน การศึกษาเล่าเรียน ความสัมพันธ์ รวมทั้งการใช้ชีวิตประจำวัน Anxiety อาการดังที่กล่าวผ่านมาแล้วบางทีอาจควรจะได้รับการประเมินเพิ่มเติม
บทความนี้อธิบายความหมายของ ความหนักใจ (Anxiety) อาการที่บางทีอาจพบ ความต่างระหว่างความรู้สึกไม่ค่อยสบายใจทั่วๆไปกับโรควิตกกังวล ตลอดจนวิธีสำหรับดูแลเบื้องต้นรวมทั้งตอนที่ควรจะตรึกตรองหารือผู้เชี่ยวชาญ
ความกลุ้มอกกลุ้มใจ (Anxiety) เป็นอย่างไร?
ความรู้สึกกลุ้มใจ คือ สภาวะของความหวาดกลัว ความวิตกกังวล หรือความรู้สึกหนักใจที่เกิดขึ้นเมื่อบุคคลคาดเดาว่าอาจมีเหตุการณ์ที่เป็นอันตราย ไม่แน่นอน หรือควบคุมได้ยาก
การมีความไม่ค่อยสบายใจเป็นบางโอกาสไม่ได้แปลว่าบุคคลนั้นมีโรควิตก
ผู้ที่มีความผิดธรรมดาในกรุ๊ปโรคกังวลมักมีความหวาดกลัวหรือความรู้สึกกังวลใจในระดับที่รุนแรงรวมทั้งมากเกินไป ควบคุมได้ยาก รวมทั้งอาจเกิดร่วมกับอาการทางความคิด ร่างกาย และก็ความประพฤติ รวมทั้งส่งผลต่อการใช้ชีวิตในครอบครัว สังคม การศึกษาเล่าเรียน หรือการทำงาน
อาการวิตกกังวลมีอะไรบ้าง?
อาการวิตกกังวลสามารถแสดงออกได้หลายด้าน แล้วก็แต่ละบุคคลอาจมีแบบอย่างอาการแตกไม่เหมือนกัน
อาการที่อาจพบ ดังเช่น
- ด้านความคิดแล้วก็อารมณ์: ตื่นตระหนกมากจนเกินความจำเป็น คิดวน คาดหมายผลสรุปในทางลบ รู้สึกเคร่งเคลียด เร่าร้อนใจ อารมณ์เสีย สมาธิลดน้อยลง หรือตัดสินใจได้ยาก
- ด้านร่างกาย: ใจเต้นเร็วหรือใจสั่น เหงื่อออก สั่นเทิ้ม อ้วก ไม่สบายท้อง กล้ามตึง รู้สึกอ่อนล้าง่าย หรือนอนหลับได้ยาก
- ด้านพฤติกรรม: เลี่ยงเหตุการณ์ที่กระตุ้นให้เกิดความกังวลใจ เลื่อนกิจกรรมบางอย่างออกไป หรือจำกัดการใช้ชีวิตเนื่องจากว่ากลัวว่าจะเกิดเหตุการณ์ไม่พึงปรารถนา
ลักษณะของโรคไม่สบายใจอาจรวมทั้งปัญหาด้านสมาธิรวมทั้งการตัดสินใจ ความอารมณ์เสีย ความเคร่งเครียด ความกระสับกระส่าย ใจสั่น เหงื่อออก สั่นเทิ้ม ปัญหาการนอน แล้วก็ความรู้สึกว่ากำลังจะได้รับอันตรายขึ้น
แม้กระนั้น อาการทางร่างกายบางจำพวก ยกตัวอย่างเช่น ใจสั่น เจ็บหรือแน่นหน้าอก หายใจไม่สะดวก หรือหน้ามืด อาจจะเกิดขึ้นได้ก็เพราะมูลเหตุทางร่างกายได้เช่นกัน แม้มีลักษณะร้ายแรง ทันควัน หรือไม่สามารถเจาะจงสาเหตุได้ ควรจะเข้ารับการประมาณทางการแพทย์
ความรู้สึกกลุ้มอกกลุ้มใจทั่วไปกับโรคไม่สบายใจแตกต่างเช่นไร?
(https://static.wixstatic.com/media/nsplsh_610559868e594d2fb1cda6e3897ad439~mv2.jpg/v1/fill/w_740,h_416,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/nsplsh_610559868e594d2fb1cda6e3897ad439~mv2.jpg)
ความรู้สึกกังวลทั่วๆไปมักเกิดขึ้นสัมพันธ์กับเหตุหรือปัญหาที่มีสาเหตุแจ่มชัด ปรึกษานักจิตวิทยา วิตกกังวล (https://www.mahajitnakhon.com/post/anxiety) อาทิเช่น แรงกดดันจากงาน การสอบ ปัญหาการเงิน หรือการเปลี่ยนแปลงในชีวิต แล้วก็มักน้อยลงเมื่อสถานการณ์คลี่คลาย
ในทางกลับกัน โรคตื่นตระหนกมีลักษณะของความกลัวหรือความไม่สบายใจที่มากเกินไป ควบคุมได้ยาก และก็เกิดขึ้นตลอดกระทั่งก่อให้เกิดความทุกข์ทรมานหรือกระทบต่อการดำเนินชีวิตอย่างเป็นจริงเป็นจัง
โรคไม่สบายใจไม่ได้มีเพียงต้นแบบเดียว แม้กระนั้นมีหลายภาวะ ตัวอย่างเช่น
Generalized Anxiety Disorder ซึ่งมีลักษณะวิตกกังวลมากเกี่ยวกับหลายเรื่องในชีวิตประจำวัน, Panic Disorder ซึ่งเกี่ยวข้องกับ Panic Attack แล้วก็ความหวาดกลัวว่าจะกำเนิดอาการซ้ำ, Social Anxiety Disorder ซึ่งเกี่ยวโยงกับความหวาดกลัวหรือไม่สบายใจอย่างมากในสถานการณ์ด้านสังคม อาการวิตกกังวล แล้วก็ Specific Phobia ซึ่งเป็นความกลัวอย่างมากต่อสิ่งหรือเหตุการณ์บางจำพวก
การมีลักษณะอาการบางข้อก็เลยน้อยเกินไปสำหรับในการวินิจฉัยโรค รวมทั้งควรไตร่ตรองจากภาพรวมของอาการร่วมกับการประมาณโดยผู้เชี่ยวชาญ
อะไรเป็นต้นสายปลายเหตุที่เกี่ยวโยงกับความรู้สึกไม่สบายใจ?
ความกังวลมิได้เกิดจากต้นสายปลายเหตุเพียงแต่ด้านเดียว
เหตุที่เกี่ยวโยงบางทีอาจประกอบด้วยความตึงเครียดจากการทำงานหรือการศึกษา ปัญหาความเกี่ยวเนื่อง ปัญหาที่เกิดขึ้นทางการคลัง ความเคลื่อนไหวสำคัญในชีวิต ประสบการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจ การสูญเสีย ต้นเหตุทางบุคลิกลักษณะ สุขภาพทางร่างกาย การนอน รวมทั้งต้นสายปลายเหตุทางชีวภาพ
โรคตื่นตระหนกมีต้นเหตุมาจากความเกี่ยวข้องที่ซับซ้อนของปัจจัยทางสังคม จิตใจ รวมทั้งชีวภาพ รวมทั้งคนที่เคยผ่านประสบการณ์ที่ลำบาก ได้แก่ การเช็ดกรังควาน การสูญเสียอย่างรุนแรง หรือเรื่องราวไม่ประสงค์ อาจมีความเสี่ยงมากขึ้น
ด้วยประการฉะนี้ การมองว่าความวิตกมีต้นเหตุที่เกิดจากการคิดมากมายเพียงอย่างเดียวจึงไม่สามารถที่จะชี้แจงสภาวะดังกล่าวข้างต้นได้อย่างสมบูรณ์
ความหนักใจแบบไหนที่ควรเริ่มวิงวอน?
การไตร่ตรองว่าความกังวลส่งผลต่อการดำรงชีวิตมากเท่าใด อาการวิตกกังวล ควรพิจารณาปรึกษาผู้ที่มีความเชี่ยวชาญเมื่อความรู้สึกไม่ค่อยสบายใจมีลักษณะสม่ำเสมอ ควบคุมได้ยาก หรือเริ่มมีผลต่อการนอน การศึกษา การทำงาน ความเชื่อมโยง การเข้าสังคม หรือความรู้ความเข้าใจสำหรับเพื่อการทำกิจกรรมตามเดิม
อีกสัญญาณหนึ่งเป็นการเริ่มหลีกเลี่ยงสถานการณ์ต่างๆมากขึ้นเนื่องจากว่าความกลัวหรือความวิตกกังวล เช่น หลบหลีกการเดินทาง การพบปะผู้คน การร่วมสัมมนา หรือสถานการณ์ที่เคยสามารถทำได้ตามธรรมดา
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_85b9535662e74b4f920cd11dd49c405d~mv2.jpg/v1/fill/w_740,h_493,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_85b9535662e74b4f920cd11dd49c405d~mv2.jpg)
การหลีกเลี่ยงเหตุการณ์ที่กระตุ้นความกังวลเป็นต้นแบบที่พบได้ในโรควิตก แล้วก็อาการบางทีอาจส่งผลต่อการดำรงชีวิตในหลายด้าน
ปรึกษาเราจะแนะนำเต็มที่ https://www.mahajitnakhon.com/post/anxiety (https://www.mahajitnakhon.com/post/anxiety)